Nov 1, 2009

ზომბი, ვუდუ და კანიბალთა არმია.

რელიგიაზე რომლის შესახებაც მინდა დღეს დავწერო საუკუნეებს ითვლის მაგრამ ოფიციალურად მხოლოდ 2004 წელს გამოცხადდა. ფესვები აფრიკიდან მოდის, მაგრამ კათოლიციზმა თავისი დაღი დაასვა. საუბარი მაქვს ვუდუზე. ხვდებით რომ ეს პოსტი ვუდუიზმს ეხება, ჩემს მკითხველს ვთხოვ გაითვალიწინოს რომ ამ პოსტის მომზადებისას ვიხელმძღვანელე მსოფლიოს კულტურების მუზეუმში ნანახი გამოფენით ”Vodou”.

ეს არის ისტორია ხალხისა, მონებისა რომლებიც ჰაიტიზე რამოდენიმე საუკუნის წინ ჩაიყვანეს და მონებად აქციეს. ეს ხალხი იყო აფრიკიდან კონგოელები, ნიგერიელები და ა.შ. ტავითავად მათ თან წაიყოლეს ტავის კულტურა და რაც მთავარია რელიგია. საუკუნეების განმავლობაში ეს ხალხი საშინელ პირობებში ცხოვრობდა, და მათი რელიგია ერთადერთი იყო რაც საშალებას აძლედათ გამკლავებოდნენ გაუსაძლის პირობებსა და რაც მთვარია ტეთრს მონათმფლობელებს. ისინი აწყობდნენ რევოლუციებს და კლავდნენ უამრავ თეთრკანიანს.

ვუდუისტების ცხოვრებაში ახალი ერა დაიწყო მას შემდეგ რაც კათოლიციზმი ოფიციალურ რელიგიად აღიარეს ტაიტიზე. ასიატასობით ადამინი იყო დაპატიმრებული და მოკლული. მაგრამ ეს იყო ასევე ყველაზე მნიშვნელოვანი მომენტი როცა მონებმა დაიწყეს ფიქრი თავისუფლებაზე. ასიატასობით ადამიანი შეიკრიბა, გადაწვეს პლანატციები, მონდვრები და სასიკვდილო ბრძოლა გამოუცხადეს ფრანგ მონათმფლობელებსა და კათოლიკურ ეკლესიას.
წარმოგდგენიათ, რომ ბოლო 30 წლის განმავლობაში ჰაიტიზე ხდებოდა უამრავი შეტაკება კანიბალების არმიასა და ადგილობრივ მმართველებს შორის? საბოლოოდ 2004 წელს, ფრანგულმა არმიამ დედაქალაქის ყველაზე მნიშვნელოვანი წერტილები ჩაიგდეს ხელთ და ფაქტიურად ახლა ის მათ მმართველობაშია.
სურათზე პატარა ეშმაკუნა ბიჭები

მოკლეთ მოვრჩი პოლიტიკაზე წერას და რელიგიას უნდა მოვუბრუნდე. სიმართლე რომ გითხრათ, ვუდუიზმი მეგონა სექსტა და არა რელიგია, რომელიც მიმართულია სხვა ადამიანის ”გათვალვაზე, გაფუჭებაზე, მოკვდინებაზე” მაგრამ ის რაც დღეს ვნახე სრულიად სხვა რამ აღმოჩნდა. კერძოდ კი, ვუდუიზმი არის მსოფხედველობა. ვუდუისტებს სჯერავთ შემქმნელი ღმერთის - Bondieu, რომელიც ადამიანებთან ინტერაქციას ახდენს სხვადასხვა სულების მეშვეობით რომლებსაც ქვიათ Lwa. არსებობს სხვადასხვა სახის Lwa-სყვარულის, სიკვდილის, ჯანმრთელობის და ა.შ. ასევე ამ რელიგიაშია რსებობენ პატარა ეშმაკუნები, რომლებიც ძალიან სწაფად მოქმედებენ, ამიტომ ვუდუისტი მღვდელი ძალიან სწრაფი და ჭკვინია უნდა იყოს იმისათვის რომ მათ გაუმკლავდეს.

სურათზე სიყვარულის ლუა ძროხის სახით, მის ხელებს გველები წარმოადგენენ


ვუდუიზმში ძალიან დიდი მნიშვბელობა ენიჭება ადამიანის ჩონჩხს, კერძოდ კი თავის ქალას. ძირითადი ინსტუმენტები, რიტუალური თოჯინები სწორედ რომ ნამდვილი თავის ქალებისგანაა დამზადებული. ასევე დიდი ადგილი ენიჭება სარკეებს, მათ ორი დატვირთვა გააჩნიათ; პირველი რიტუალების დროს სხვა სამყაროსთანდა კავაშორება და მეორე თოჯინებზე მათი არსებობა ნიშნავს რომ მათ შეუძლიათ ხედვა.

სურათზე ერთ ერთი რიტუალური სარკე


რაც არ უნდა გაგიკვირდეთ, ვუდუიზმი ძალიან ჰუმანურუ და გახსნილი რელიგიაა. მამაკაცს ისევე როგორც ქალს შეუძლია გახდეს ვუდუ მღვდელი, ნებისმიერ მსურველს შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს ვუდუს ცერემონიებში, იცეკვოს, იმრეროს ან გინდაც უბრალოდ მაყურებლის როლში. ასავე არ აქვს მნიშვნელობა ადამიანის სექსუალურ ორიენტაციას, განათლებას ასაკს. რათქმაუნდა არსებობს ვუდუს დახურული საზოგადოებები, მაგრამ ისინი წარმოადგენენ ვოდუ მეომრებს/ ღამის მეომრებს რომელთა მიზანი მიმდევრების და რელიგიის დაცვაა. დღემდე ვუდუს დაახოებით 401 სხვადასხვა მიმდევრობა არსებობს, კი მათი საფუძველი ერთია მაგრამ მათი რიტუალური მხარე სხვადასხვაა. ეს უკანასკნელი მუდამ განვითარების პროცესშია, და ამიტომ ითვლება რომ ვუდუიზმი არის რელიგია (50 მილიონი მიმდევარით) რომელსაც გაქრობა არ ემუქრება.

იმედია ჩემმა მონატხრობმა ცოტათი მაინც მოფინა სინათლე ამ საინტერესო რელიგიას, რომელიც ტაიტელი ადამიანებისათვის (მხოლოდ ტაიტის ვუდუს გამოფენა იყო) არის იმედი, ცხოვრების სტილი და ყველაფერი მათ ძალიან ღარიბულ ყოფაში.

Eng:summary
I was at the exhibition of Vodou culture and religion, and became were inspired, so I decided to write this post about it. My knowledge about it was very pore, and after 2 hours being in the exhibition rooms, it has completely changed. Now I see Voodooism as a religion, as a hope for people who practice it. Religion is very open, and everybody who wants to participate in the ceremonies are welcome.

9 comments:

Da-v-iD said...

ვუდუ ძალიან საინტერესო და განსვავბული რელიგიაა, ფაქტიურად ერთ-ერთი რელიგიათაგანია რომელმაც მეტნაკლებად შეინარჩუნა თავისი პირვანდელი სახე.

Nikoloz said...

მე ადრე გადაცემა ვნახე მაგაზე რუსული იყო და იქ ტიპმა ახსნა ეგენი ცვეტში გიწერია იმანაც მსგავსად დაახასიათა რო ნარევი არის ქრისტიანული და ვუდუ კუბაში იყო ის

Tomushka said...

nikoloz-ეგრეა, კათოლიციზმა დედა უტირა ამ ხალხს რასაც ქვია. ძალიან გამიკვრიდა რომ იესო ქრისტესა და მადონნა (დოლორეს ეძახიან) ფიგურები და სურათები აქვთ. მოკლეთ იმის თქმა მინდა რიმ სუფთა სახით ეს რელიგია ალბათ უფრო აფრიკაშია შემორჩენილი

Da-v-iD- მეტ ნაკლებად შეინარჩუნა მაგრამ მე მეორე ასე განვითარებადი და ადაპტირებადი რელიგიის შესახებ არ მსმენია. ვუდუისტი მღვდლები თურმე სულ ახალ ახალ ფიგურებს ქმნიან, ესიზმრებათ და მერე ცხადში ქმნიან.

exposemaximum said...

very interesting structures

Keti said...

საინტერესოა
ადრე მეც ვნახე მათზე ფილმი.
ცოტათი კი მაშინებენ თავიანთი რიტუალებით :)

Tomushka said...

არასასიამოვნო სანახავია, ძალიან ისერიული რიტუალები აქვთ და მიტომ. ანუ ტრანსში ჩავარდა და ა,შ,

Da-v-iD said...

თავი ანებე მაგათ... კისერიც უტეხიათ ;) მოდი დაგთანგე

http://mtvarisklubi.blogspot.com/2009/11/blog-post_03.html

მარტო მე ხომ არ ვიქნები აბა დათანგული ;)

ეკუსი busu said...

არ ვიცოდი ბევრი რაღაც :* ძალიან საინტერესო იყო და გამოფენა სად ნახე ?

Tomushka said...

sada da ai am patara museumshi :)

http://www.varldskulturmuseet.se/smvk/jsp/polopoly.jsp?d=126&l=en_US